Нийслэлийн прокурорын газрын хяналтын прокуророос яллагдагч Д.Амарбаясгаланд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангид заасан хэд хэдэн гэмт хэрэгт холбогдуулан эрүүгийн хэрэг үүсгэн яллагдагчаар татан мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулж байгаа болох нь хавтаст хэрэгт авагдсан нотлох баримтаар нотлогдож байна.

Яллагдагч болон түүний өмгөөлөгч нараас Д.Амарбаясгаланд авсан Монгол Улсын хилээр гарахыг хязгаарлах хязгаарлалт тогтоох таслан сэргийлэх арга хэмжээг тодорхой хугацаанд өөрчлүүлэхээр хүсэлт гаргасан ба хүсэлтэд хавсарган ирүүлсэн баримтуудаар яллагдагчид авсан хязгаарлалт тогтоох таслан сэргийлэх арга хэмжээг өөрчлөх зайлшгүй үндэслэл тогтоогдоогүй тул өмгөөлөгч нарын хүсэлтийг хангахаас татгалзаж, эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд саад учруулахгүй байх, дахин гэмт хэрэг үйлдэхээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор яллагдагч Д.Амарбаясгаланд авсан Монгол Улсын хилээр гарахыг болон нэр бүхий хүмүүстэй уулзахыг хязгаарлах хязгаарлалт тогтоох таслан сэргийлэх арга  хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлэхээр шийдвэрлэжээ.

 

Энэ үеэр УБЗАА-ны Хүнсний хангамжийн асуудал хариуцсан мэргэжилтэн Т.Үүрийнтуяа “Нийслэлийн хэмжээнд 2026 оны хаврын улирлын махны хэрэгцээнд зориулан 386 дэлгүүрээр нөөцийн махыг жижиглэнгээр худалдаалж байна. Есөн аж ахуйн нэгж есөн дүүрэгт түгээлтээ өдөр бүр хийж, тасралтгүй үйл ажиллагаа явуулж байгаа. Нөөцийн махны эрэлт ихэсжээ. Зах зээлд махны үнэ өндөр байгаа боловч нөөцийн хонины мах 13 мянга, үхрийн мах 15 мянган төгрөгөөр борлуулагдаж байна. Томоохон зах, худалдааны төвүүдээс зайтай найман нэрийн хүнсний дэлгүүр, гэр хорооллын дэлгүүрүүд, орон сууцны дундах дэлгүүрт нөөцийн махыг зардаг. Тиймээс иргэд гэртээ ойр нөөцийн мах борлуулж буй цэгүүдээс мах худалдан авах боломжтой” гэлээ.

Нийслэл, дүүргээс нөөцийн махны чанар, аюулгүй байдалд тогтмол хяналт тавьж ажилладаг байна. Энэ талаар Чингэлтэй дүүргийн ЗДТГ-ын Хүнс, худалдаа, үйлчилгээний хэлтсийн дарга Б.Номин “Чингэлтэй дүүрэгт 20 хороонд 38 дэлгүүрээр нөөцийн махны жижиглэн худалдааг нэгдүгээр сараас эхлэн зохион байгуулж байна. Иргэдийн махны хэрэглээг тасалдуулахгүй, хямд үнийн бодлогоор захиалгаа тогтмол хийж, нийлүүлэлтийг хэвийн хангаж байна. Нөөцийн махны чанар, аюулгүй байдалд дүүргээс болон нийслэлийн Эрүүл мэндийн газар, нийслэлийн Мал эмнэлгийн газар, нийслэлийн Хүнс, хөдөө аж ахуйн газар хамтарсан хяналтыг тогтмол хийдэг” гэв.

Нийслэлийн хүн амын хаврын улирлын махны хэрэгцээнд зориулан гаргасан нөөцийг махыг тавдугаар сарын 31-нийг дуустал худалдаалахаар төлөвлөж байна.

Тэрбээр 34 өдрийн бүтэн марафоноор нийт 1,418 км замыг туулж БНХАУ-ын Тяньжин хотод гүйлтээ өндөрлүүлсэн байна.

Өчигдөр эх орондоо ирсэн Б.Цэвээндаш "Бүтэн марафон 34 өдөр гүйж, замаа дуусгалаа. Сайн үйлсийн аянд зориулж өвөл, хаврыг дамжсан гүйлт маань энэ хүрээд өндөрлөж байна. Энэ гүйлтэд маань их олон хүн тусалж дэмжсэн. Хамтарч ажилласан БНХАУ-ын түншүүд маань маш сайхан хүлээж авлаа. 

Хаалтын ёслолын үеэр БНХАУ-ын талаас Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Элч гэдэг хүндтэй шагналыг олгосон. Мөн тус улсын Эдийн Засаг, Статистикийн Судалгааны Хүрээлэнгээс "Нэг бүс - Нэг зам, хайр ба сайн үйлсийн элч"-ээр шагналаа.

Гүйлтээр дамжуулж эрүүл зөв амьдрах, байгаль эх дэлхийгээ хайрлах соёлыг цаашид ч түгээнэ. Энэ гүйлт маань маш олон хүнд урам өгсөн болов уу.

Хэлсэн амандаа хүрч гүйлтээ яг гүйцээсэн. Гүйлтийн хугацаанд ямар нэг бэрхшээл тохиолдсонгүй. Монголын нутгаар Замын-Үүд хүртэл 661 километр, Эрээнээс Бээжин хот хүртэл 757 километр замыг гүйж дуусгалаа. Намайг дэмжсэн монголчууддаа баярлалаа. Энэхүү гүйлтийнхээ талаар баримтат кино хийж, ном бичих сонирхолтой байгаа.

Дасгал хөдөлгөөн хийхээс залхуу хүрээд байвал өөрийгөө ташуурдаж босгоод алхаж, гүйж байгаарай. Архи, тамхиа хаяж Баасан гарагийг биеийн тамир спортоор хичээллэдэг өдөр болгоорой залуусаа.

Гүйнэ гэдэг бясалгал. Ажил чинь бүтэхгүй, стресстээд байвал гараад гүйгээрэй" гэв.

Б.Цэвээндаш нь дэлхийн дээвэр болох Эверест оргилд өмнөд, хойд замаар авирсан цөөхөн монгол уулчдын нэг юм. Тэрбээр 2012 онд Балбын талаас авирч байсан бол дөрвөн жилийн дараа Хятадын талаас оргил руу мацсан түүхтэй.  

Тодруулбал 2016 оны тавдугаар сарын 21-нд Төвдийн талаас Эверестийн оргилд гарснаар өмнөд, хойд замаар авирсан хоёр дахь монгол уулчин болж байв. Түүнээс өмнө Монгол Улсын Гавьяат тамирчин Г.Өсөхбаяр ийм амжилт үзүүлж байсан юм.

АНУ-ын Засгийн газар энэ арга хэмжээг визийн хугацаа хэтрүүлэхээс сэргийлж, татвар төлөгчдөд үүсэх зардлыг бууруулах зорилготой гэж мэдэгдсэн байна.

Шинэ жагсаалтад Тунис, Камбож, Этиоп, Гүрж, Гренада, Лесото, Маврикий, Монгол, Мозамбик, Никарагуа, Папуа Шинэ Гвиней, Сейшелийн арлууд багтжээ. Хэрэв зорчигчид визийн нөхцлөө зөрчихгүй, эсвэл аяллаа цуцалбал барьцаа мөнгийг буцаан олгоно.

АНУ-ын Төрийн департаментын мэдээлснээр, нэг гадаадын иргэнийг албадан гаргахад дунджаар 18,000 ам.долларын зардал гардаг байна.

Эх сурвалж: Reuters

Иргэнийхээ хувийн мэдээллийг хамгаалах, хүний халдашгүй орон зайг хүндэтгэх соёл юм. Гэтэл улс төрийн өрсөлдөөн ширүүсэх тусам “мэдээлэл” зэвсэг болж, иргэний “хувийн орон зай” улс төрийн тулааны талбар болон хувирч байна. Тэгэхээр АН-ын энэ удаагийн асуудал  нам хоорондын маргаан биш, Үндсэн хуулийн суурь зарчимд халдсан ноцтой кейс болж мэдэхээр нөхцөл байдал үүсэв. Манай улсад хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хууль бий. Тэр хуулиар иргэний зөвшөөрөлгүйгээр түүний мэдээллийг цуглуулах, боловсруулах, дамжуулахыг хориглосон. Улс төрийн нам бол хууль дээдлэх ёстой институц. Харин өөрсдөө хууль зөрчсөн байж болзошгүй нөхцөл үүсвэл хариуцлагаас зугтаж чадах болов уу.

Үндсэн хуулийн 16 дугаар зүйлд иргэний үндсэн эрх, эрх чөлөөг баталгаажуулсан. Үүнд, халдашгүй, чөлөөтэй байх эрх, хувийн нууц, захидал харилцааны нууц, нэр төр, алдар хүндээ хамгаалуулах эрхийн хамгаалахаар заажээ.  Тэгэхээр улс төрийн нам энэ эрхэд халдвал Үндсэн хуулийн зөрчил болно. Харин Үндсэн хуульд улс төрийн намын хариуцлагын асуудлыг шууд байдлаар  тусгаагүй ч нам нь Үндсэн хууль, бусад хуулийг чандлан сахих үүрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл нам хууль зөрчвөл “улс төрийн байгууллага” гэх нэрээр хариуцлагаас чөлөөлөгдөхгүй гэсэн үг юм.

Мөн улс төрийн намын тухай хуульд намын хариуцлагын асуудлыг Үндсэн хууль, бусад хуулийг сахин биелүүлэх, ардчилсан зарчим баримтлах, санхүү, үйл ажиллагаагаа ил тод байлгахаар тусгасан. Хэрэв нам хууль зөрчвөл, сануулга өгөх, төрийн санхүүжилтийг зогсоох, бүртгэлийг түдгэлзүүлэх, улсын дээд шүүхийн шийдвэрээр татан буулгах хүртэл арга хэмжээ авна гэж заажээ.  Тэгэхээр АН иргэний хувийн мэдээлэлд халдсан нь тогтоогдвол хариуцлагаас бултах аргагүй болж байна.  Ер нь иргэний хувийн мэдээллийн хамгаалалт бол ганц намын асуудал биш. Өнөөдөр АН, маргааш МАН, нөгөөдөр өөр ямар нэг нам бидний мэдээлэлд дураараа халдаж болох нөхцөл байдал үүссэн гэдгийг харуулав.

Тэгвэл уг асуудлыг цагдаагийн байгууллагаас тодруулахад "Цагдаагийн байгууллагаас уг асуудлыг шалгахад энэ оны нэгдүгээр сарын 28-ны өдөр Чингэлтэй дүүргийн 18 дугаар хорооны нутаг дэвсгэрт дунд сургуулийн сурагчид болох 15 настай эмэгтэй Б, Ж нарыг зүс таних 21 настай, эмэгтэй А нь өөрийн танилын цахим орчинд нийтэлсэн бичлэг дээр "Зохимжгүй эможи дарсан байна" гэх шалтгаанаар хэл амаар доромжилж, улмаар биед нь халдсан болох нь тогтоогдсон. Өдгөө шалгалтын ажиллагаа үргэлжилж байна" гэлээ. 

Монгол Улсын Үндсэн хууль, Үндэсний аюулгүй байдлын үзэл баримтлал, Төрөөс хилийн талаар баримтлах бодлого, Монгол Улсын хилийн тухай хуульд улсын хил халдашгүй дархан байх, хилийн аюулгүй байдал нь үндэсний аюулгүй байдлын салшгүй хэсэг болохыг тодорхой зааж хуульчилсан.Гэтэл өмнөх Засгийн газар сүүлчийн хуралдаанаараа Монгол Улсын Үндсэн хууль, Үндэсний аюулгүй байдлын үзэл баримтлалыг зөрчиж, улсын хилийн зурваст байрлах хилийн 10 боомтын орчимд, улсын хилээс 0.9–2.5 км-ийн зайд байрлалтай, нийт 34,227 га газар ашиглуулах шийдвэр гаргасан нь тодорхой болсон. 

Өнөөдрийн байдлаар улсын хилийн зурваст газартай бүхэлдээ болон хэсэгчлэн давхацсан ашигт малтмалын хайгуул, ашиглалтын нийт 54 тусгай зөвшөөрөл байгаагаас хайгуулын 16, ашиглалтын 38 тусгай зөвшөөрөл байгаа бөгөөд 20 тусгай зөвшөөрөл нь Монгол Улсын Хилийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж эхэлснээс хойш олгогдсон байна. Иймд Засгийн газрын зүгээс хилийн зурваст олгогдсон газар ашиглалт, ашигт малтмалын бүх тусгай зөвшөөрлийг нэг бүрчлэн шалгаж, хилээ, газраа цэгцлэхийг Ерөнхий сайд Г.Занданшатар  холбогдох албан тушаалтнуудад үүрэг болголоо.

“Боомтыг хөгжүүлнэ”, “эдийн засгийг дэмжинэ” гэх нэрээр халхавчлан улсын хилийн зурваст газар олгож, ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл олгосон явдал нь хууль зөрчсөнөөс гадна Монголын ард түмний язгуур ашиг сонирхол, үндэсний аюулгүй байдалд аюул занал учруулсан, авлига, ашиг сонирхлын зөрчилтэй шийдвэр бөгөөд улсын хил хамгаалалтын дэглэмийг сулруулах бодит эрсдэлийг бий болгосон гэж үзэж байна. Монгол Улсын Ерөнхий сайд, Засгийн газар энэхүү хууль бус үйл ажиллагааг хэрхэвч хүлээн зөвшөөрөхгүй гэдгийг Ерөнхий сайд хатуу анхаарууллаа.

Мөн хилийн зурвас бол хатуу дэглэмтэй, төрийн хяналттай, аюулгүй байдлын бүс хэвээр байх ёстой. Хууль зөрчиж, эрх мэдлээ хэтрүүлсэн шийдвэр гаргасан, зөвшөөрөл олгосон, дэмжсэн албан тушаалтнуудад хуулийн дагуу хатуу хариуцлага тооцно гэлээ.

Малчдын амьдралын баталгаа болсон мал сүргийг зуд, бусад гэнэтийн эрсдэлээс хам­гаа­лах зорилгоор Засгийн газар Дэлхийн банктай хамтран Малын индексжүүлсэн даатгал төслийг 2005-2014 онд амжилттай хэрэгжүүлж, УИХ-аас Малын индексжүүлсэн даатгалын тухай хуулийг 2014 онд баталсан. Тус хуулиар малын индексжүүлсэн болон дотоо­дын давхар даатгалын үйл ажиллагааны эрх зүйн үндсийг тогтоож, эрсдэлийг хуваарилах, нөхөн төлбөр олгох, даатгуулагч малчны эрх ашгийг хамгаалахтай холбогдсон харилцааг зохицуулж ирсэн юм. Мөн даат­галын үйл ажиллагааг улсын хэмжээнд “Үндэс­ний дав­хар даатгал” ХК хариуцан ажиллаж буй юм байна.

Энэ хугацаанд 1,953 гэмт хэргийн шинжтэй гомдол, мэдээлэл бүртгэгдсэн бол хэрэг бүртгэлтийн 860 хэрэг шинээр нээж, 321 хэрэгт прокурор яллах дүгнэлт үйлдсэн байна.

Яллах дүгнэлт үйлдсэн хэргийг тодруулбал:

Нийслэлийн прокурорын газраас яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд шилжүүлсэн зарим хэргээс дурдвал:

Б.Т нь Төрийн худалдан авах ажиллагааны газраас зохион байгуулдаг худалдан ажиллагааны мэргэшсэн ажилтан бэлтгэх сургалтад зохих журмын дагуу хамрагдалгүй, шалгалтад тэнцсэн мэтээр гэрчилгээ гаргуулан авч, өөртөө давуу байдал бий болгох зорилгоор бусдад хахууль өгсөн хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 22.5 дугаар зүйлийн 1 /Хахууль өгөх/-д зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж Дүүргийн Эрүү Иргэний хялбар ажиллагааны анхан шатны тойргийн шүүхэд,

Б.М нийтийн албан тушаалтнаар ажиллаж байхдаа нь бусадтай нэгдэн, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж Монгол Улсад байхгүй, Улсын бүртгэлийн газарт өөрийн биеэр ирээгүй байхад Ц.Г-ийн нэр дээр гадаад паспорт гаргаж, бусдад давуу байдал бий болгосон хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 /Эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах/-д зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхэд,

О.З, Т.Б, Д.Т нар нь Pokerrr2 аппликейшн ашиглан “Lion Club” гэх нэртэй клуб нээн, үр дүнг нь урьдчилан төсөөлөх боломжгүй, аз туршиж тоглодог мөрийтэй тоглоом буюу цахим покер тоглоомыг зохион байгуулсан, улмаар уг ажиллагаанаас олсон ашгийн хууль бус эх үүсвэрийг нуун далдлах зорилгоор банк бус санхүүгийн байгууллага байгуулан, хөдлөх болон үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдан авч мөнгө угаах гэмт хэргийг байнга тогтвортой үйлдсэн хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 18.6 дугаар зүйлийн 2.2 /Мөнгө угаах/-д зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхэд,

Т.С нь НҮБ-ын 1971 оны “Сэтгэцэд нөлөөлөх бодисын тухай” конвенцын II жагсаалтад багтсан “каннабис” гэх нэршилтэй 129.2 грамм хэмжээтэй хориглосон сэтгэцэд нөлөөт бодисыг худалдаалах зорилгогүйгээр хууль бусаар хадгалсан хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 20.7 дугаар зүйлийн 1 /Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисыг хууль бусаар ашиглах/-д зааснаар тус тус яллах дүгнэлт үйлдэж Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхэд,

Н.А нь НҮБ-ын 1971 оны “Сэтгэцэд нөлөөлөх бодисын тухай” конвенцын II жагсаалтад багтсан 1.3 грамм жинтэй “өвс” гэх нэршилтэй хориглосон сэтгэцэд нөлөөт бодисыг худалдаалах зорилгогүйгээр хууль бусаар хадгалсан хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 20.7 дугаар зүйлийн 1 /Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисыг хууль бусаар ашиглах/-д зааснаар тус тус яллах дүгнэлт үйлдэж Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхэд,

Л.Ө нь мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт үйлчилгээтэй олсны ургамлыг хууль бусаар түүж бэлтгэн, шавар гэх нэршилтэй бодисыг гарган авч бусдад худалдан борлуулах зорилгоор тээвэрлэсэн хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 20.7 дугаар зүйлийн 1 /Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисыг хууль бусаар ашиглах/-д зааснаар тус тус яллах дүгнэлт үйлдэж Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхэд шилжүүлснийг Улсын Ерөнхий Прокурорын Газар (УЕПГ)-аас мэдээллээ.